Page 136 - Demo
P. 136


                                    1307 Teorema e Pitagor%u00ebs, trigonometria dhe vektor%u00ebt P%u00ebr %u00e7far%u00eb na sh%u00ebrben...Mali m%u00eb i lart%u00eb n%u00eb bot%u00eb %u00ebsht%u00eb mali Everest n%u00eb Himalaja. Lart%u00ebsia e tij %u00ebsht%u00eb 8 848 metra mbi nivelin e detit. Njer%u00ebzit e par%u00eb q%u00eb jan%u00eb ngjitur n%u00eb maj%u00eb t%u00eb tij, jan%u00eb Edmund Hilari dhe Sherpa Tenzing. Ata arrit%u00ebn n%u00eb maj%u00eb t%u00eb Everestit n%u00eb vitin 1953, gati 100 vjet pasi lart%u00ebsia e tij u mat n%u00eb kuad%u00ebr t%u00eb Studimit t%u00eb Madh Trigonometrik t%u00eb Indis%u00eb, n%u00eb vitin 1856. Topograf%u00ebt e par%u00eb, nd%u00ebrmjet tyre edhe Xhorxh Everest, llogarit%u00ebn nj%u00eb lart%u00ebsi prej 8 840 metrash, duke matur larges%u00ebn dhe k%u00ebndin e ngritjes nd%u00ebrmjet malit dhe nj%u00eb pike fikse. matematika?N%u00ebse n%u00eb nj%u00eb problem%u00eb t%u00eb dh%u00ebn%u00eb vihet re nj%u00eb trek%u00ebnd%u00ebsh k%u00ebnddrejt%u00eb, at%u00ebher%u00eb nj%u00eb matematikani i duhen vet%u00ebm dy t%u00eb dh%u00ebna t%u00eb tjera (nga t%u00eb cilat, t%u00eb pakt%u00ebn nj%u00ebra t%u00eb jet%u00eb brinj%u00eb) p%u00ebr t%u00eb llogaritur t%u00eb gjitha gjat%u00ebsit%u00eb dhe k%u00ebndet e mbetura.Rezultatet e t%u00eb nx%u00ebnitGjat%u00eb k%u00ebtij kreu, nx%u00ebn%u00ebsi/ja: njeh dhe zbaton teorem%u00ebn e Pitagor%u00ebs dhe teoremat e Euklidit p%u00ebr t%u00eb gjetur gjat%u00ebsin%u00eb e nj%u00eb brinje n%u00eb nj%u00eb trek%u00ebnd%u00ebsh k%u00ebnddrejt%u00eb ose gjat%u00ebsin%u00eb e nj%u00eb segmenti n%u00eb nj%u00eb rrjet koordinativ; zbaton formulat trigonometrike baz%u00eb n%u00eb trek%u00ebnd%u00ebshin k%u00ebnddrejt%u00eb (sinus, kosinus dhe tangjent) p%u00ebr t%u00eb gjetur k%u00ebnde e gjat%u00ebsi n%u00eb k%u00ebt%u00eb trek%u00ebnd%u00ebsh; njehson vlerat e sakta t%u00eb sin D dhe cos D p%u00ebr D = 0o, 30o, 45o, 60o dhe 90o, si dhe vlerat e sakta t%u00eb tg D, p%u00ebr D%u0003= 0o, 30o, 45o dhe 60o; njeh dhe zbaton teorem%u00ebn e sinusit dhe teorem%u00ebn e kosinusit n%u00eb trek%u00ebnd%u00ebshin e %u00e7far%u00ebdosh%u00ebm p%u00ebr t%u00eb gjetur gjat%u00ebsi dhe k%u00ebnde; njeh dhe zbaton formul%u00ebn S = 12absiny p%u00ebr t%u00eb njehsuar syprin%u00ebn, brinj%u00ebt ose k%u00ebndet n%u00eb nj%u00eb trek%u00ebnd%u00ebsh t%u00eb %u00e7far%u00ebdosh%u00ebm; zbaton mbledhjen dhe zbritjen e vektor%u00ebve, shum%u00ebzimin e vektor%u00ebve me nj%u00eb num%u00ebr, paraqitjen gjeometrike t%u00eb vektorit, si dhe paraqitjen n%u00eb shtyll%u00eb me an%u00eb t%u00eb koordinatave; p%u00ebrdor vektor%u00ebt n%u00eb argumentime gjeometrike dhe v%u00ebrtetime.
                                
   130   131   132   133   134   135   136   137   138   139   140